June 7, 2018

SOCIAAL VERANTWOORDELIJK ONTWERPEN.

blog image

“With great power comes great responsibility.”

Ethisch ontwerpen 

Met ethisch ontwerp praten we vaak over sociaal verantwoordelijke creaties met het welzijn van de eindgebruiker in gedachten. Ook bij Dio ontwerpen we het liefst aan producten of diensten die een positieve impact met zich meebrengen. Dit is anno nu niet meer zo vanzelfsprekend als we misschien zouden wensen. Zo kan het voor veel bedrijven voordelig zijn om mensen te verleiden. Wellicht kan de grens tussen een steengoed ontwerp of één die puur misleidend is soms wat blurry zijn. 

Verkeerde Impact 

Neem nou Facebook, een succesvol platform speciaal ontworpen om ons mensen dichter bij elkaar te brengen. Althans dat is het imago wat ze graag willen hooghouden. Dit gaat wel wat lastig nu er bijna wekelijks een nieuw schandaal in de media opduikt. Recentelijk werd Zuckerberg door de European Parliament gevraagd of hij liever bekend wilde staan als één van de grote tech-reuzen, zoals Bill Gates en Steve Jobs, of als de maker van een online monster die de democratie vernietigde? Dit is een goed voorbeeld van één van de vele consequenties die het platform met zich meedraagt. Chamath Palihapitiya, een voormalig bestuurslid van Facebook, heeft recentelijk ook openlijk toegegeven veel spijt te hebben van zijn bijdrage aan het ontwikkelen van dit soort sociale platforms. In een interview zei hij: “We hebben instrumenten ontwikkeld die de sociale cohesie in onze samenleving verscheurt”. Is het nog steeds een goed ontwerp wanneer je er privacy mee schaadt, er normen en waarden mee verschuift en er serieuze verslavingen mee creëert?

Drugs voor ons brein

We kunnen niet ontkennen dat, vanuit een business standpunt, de sociale media geniaal is ontworpen, maar erg ethisch is het niet. Hier doel ik bijvoorbeeld op de eindeloze dopamine beloningscirkel waardoor we niet meer zonder kunnen. Dopamine is een van de gelukshormonen, het stofje wat je in je hersens aanmaakt als je een beloning krijgt. UX/UI designers hebben letterlijk nagedacht over hoe ze dit en andere reacties in je hersenen zo goed mogelijk kunnen inzetten om je verslaafd te maken en te houden. Hierdoor controleren we dwangmatig onze smartphones om te zien of we een dosis sociale bevestiging hebben ontvangen. Nu smijten we in dit werkveld met de term ‘human centered design’ maar wanneer we gebruikerservaringen bewust op deze manier ontwerpen lijkt het niet alsof we daadwerkelijk de mens hierin centraal stellen.

Hoe dan wel? 

Toch blijft de ethiek achter ontwerp het een complex vraagstuk aangezien we soms iets met de beste intenties willen ontwerpen maar dit toch anders uit kan pakken. Start het ontwerpproces altijd vanuit de ‘waarom-vraag’ om meer inzicht te creëren over de kern van het vraagstuk. Daarbij moet er rekening gehouden worden met alle mogelijke consequenties die onze interventie met zich meedraagt. Daarom helpt het om even te pauzeren bij iedere beslissing die we maken gedurende het ontwerpproces. We moeten ons er bewust van zijn dat we als designers veel macht hebben waardoor het belangrijk is dat we dat erkennen en er ook verantwoordelijkheid voor dragen.

Heb je vragen?

Stel ze aan Marilyn

Ook leuk.

November 17, 2019

DESIGN THINKING IN DE ZORG

“Ik was vooral onder de indruk van Dio door de snelheid waarmee ze de essentie van beide behandelstrategieën hebben doorgrond en vertaald naar een digitaal concept.”

April 12, 2019

ONZE NIEUWE COLLEGA RICK

“Mijn eerste week bij Dio?” Het voelt alsof ik hier al veel langer rondloop.

March 20, 2019

MAAK KENNIS MET ONZE NIEUWE AFSTUDEERSTAGIAIR: JEROEN.

Mijn doel is om dit complexe probleem transparanter te maken en de vele kansen in de markt met beide handen aan te grijpen.